Back to: R For Data Analyst — เริ่มต้นวิเคราะห์ข้อมูลได้ด้วย R
ติดตั้ง R และ RStudio (หรือ Posit Cloud)
ตอนนี้เราจะลงมือติดตั้งเครื่องมือจริงกันแล้ว ไม่ว่าจะเลือกลงในเครื่องตัวเองหรือใช้ผ่านเบราว์เซอร์ด้วย Posit Cloud ก็เริ่มวิเคราะห์ข้อมูลได้เหมือนกัน ต่างกันแค่วิธีเข้าถึงเท่านั้น
ตอนที่แล้วเราคุยกันว่าทำไม R ถึงเหมาะกับงานวิเคราะห์ข้อมูล ตอนนี้ถึงเวลาลงมือจริงแล้ว ผมจะพาเดินทีละขั้นตอน ทั้งแบบติดตั้งลงเครื่องและแบบใช้ผ่านเบราว์เซอร์ เลือกทางที่สะดวกกับเราที่สุดได้เลย ไม่มีทางไหนถูกหรือผิดกว่ากัน
ทำความเข้าใจก่อนติดตั้ง — R กับ RStudio ต่างกันยังไง
หลายคนที่เพิ่งเริ่มมักสับสนว่า R กับ RStudio คือโปรแกรมเดียวกันหรือเปล่า คำตอบคือไม่ใช่ และเข้าใจความต่างนี้ไว้ก่อนจะช่วยได้มากตอนติดตั้ง
- R คือตัวภาษาและตัวประมวลผล (engine) ที่ทำหน้าที่รันโค้ดจริง ๆ เปรียบเหมือนเครื่องยนต์ของรถ
- RStudio คือโปรแกรม IDE (Integrated Development Environment) ที่ทำให้เขียนและรันโค้ด R ได้สะดวกขึ้นมาก เปรียบเหมือนตัวรถที่ครอบเครื่องยนต์ไว้ พร้อมพวงมาลัย เบาะนั่ง และแผงหน้าปัด
เพราะ RStudio ไม่ใช่ตัวภาษา R เอง มันจึงต้องติดตั้ง R ก่อนเสมอ แล้วค่อยติดตั้ง RStudio ทีหลัง — สลับลำดับไม่ได้ เพราะ RStudio จะไปเรียกใช้ R ที่ติดตั้งไว้ในเครื่องอีกที
ทางเลือกที่ 1 — ติดตั้งลงเครื่องตัวเอง
ขั้นตอนที่ 1: ติดตั้ง R
ไปที่ cran.r-project.org แล้วเลือกลิงก์ตามระบบปฏิบัติการของเครื่อง (Windows, macOS หรือ Linux) จากนั้นดาวน์โหลดตัวติดตั้งเวอร์ชันล่าสุด แล้วเปิดไฟล์ติดตั้งตามปกติเหมือนโปรแกรมทั่วไป ระหว่างติดตั้งกดค่าเริ่มต้น (Next/Default) ไปเรื่อย ๆ ได้เลย ไม่ต้องปรับอะไรเป็นพิเศษ
ขั้นตอนที่ 2: ติดตั้ง RStudio Desktop
ไปที่ posit.co/downloads แล้วเลือกดาวน์โหลด RStudio Desktop รุ่นฟรี (Open Source Edition) ติดตั้งเหมือนโปรแกรมทั่วไปอีกเช่นกัน โปรแกรมจะค้นหา R ที่ติดตั้งไว้ในเครื่องให้อัตโนมัติ ไม่ต้องตั้งค่าเชื่อมโยงเอง
ถ้าเครื่องมีอินเทอร์เน็ตช้าหรือพื้นที่เก็บข้อมูลจำกัด ให้ติดตั้ง R ก่อนให้เสร็จสมบูรณ์ แล้วค่อยติดตั้ง RStudio ทีหลัง แยกกันทำจะง่ายกว่าลงพร้อมกันสองตัว
ทางเลือกที่ 2 — ไม่ติดตั้งอะไรเลย ใช้ Posit Cloud
ถ้ายังไม่พร้อมติดตั้งอะไรลงเครื่อง หรือใช้เครื่องที่ลงโปรแกรมเองไม่ได้ (เช่น คอมออฟฟิศที่มีข้อจำกัด) เราใช้ posit.cloud แทนได้ สมัครบัญชีฟรี แล้วจะได้ RStudio เต็มรูปแบบทำงานอยู่บนเบราว์เซอร์ทันที ไม่ต้องติดตั้งอะไรเลย
ข้อจำกัดของแผนฟรีคือมีชั่วโมงการใช้งานต่อเดือนจำกัด และต้องมีอินเทอร์เน็ตตลอดเวลาที่ใช้งาน แต่สำหรับการเรียนคอร์สนี้ถือว่าเพียงพอ และเหมาะมากสำหรับคนที่อยากเริ่มเรียนทันทีโดยไม่เสียเวลาติดตั้ง
ระหว่างติดตั้งลงเครื่องกับใช้ Posit Cloud ทางไหนเหมาะกับสถานการณ์ของเรามากกว่ากัน ลองชั่งน้ำหนักจากความถี่ในการใช้งานหลังจบคอร์ส กับข้อจำกัดของเครื่องที่มีอยู่
รู้จักหน้าตา RStudio ครั้งแรก
ไม่ว่าจะเปิด RStudio จากเครื่องตัวเองหรือผ่าน Posit Cloud หน้าตาจะแบ่งเป็น 4 ส่วนหลักเหมือนกัน
- Source (บนซ้าย) — พื้นที่เขียนสคริปต์ที่บันทึกเก็บไว้ใช้ซ้ำได้
- Console (ล่างซ้าย) — พื้นที่รันโค้ดทันทีบรรทัดต่อบรรทัด พิมพ์แล้วกด Enter เห็นผลลัพธ์เลย
- Environment / History (บนขวา) — รายการตัวแปรและข้อมูลที่กำลังใช้งานอยู่ในเซสชันปัจจุบัน
- Files / Plots / Packages / Help (ล่างขวา) — ไฟล์ในโปรเจกต์, กราฟที่วาดออกมา, package ที่ติดตั้งไว้ และหน้าช่วยเหลือ
ลองพิมพ์ใน Console
> 1 + 1 [1] 2 > sessionInfo() R version 4.4.1 (2024-06-14) ...
พิมพ์ 1 + 1 ใน Console แล้วกด Enter ผลลัพธ์จะขึ้นทันทีที่บรรทัดถัดไป ต่างจาก Source ที่ต้องกดรันคำสั่งก่อนถึงจะเห็นผลลัพธ์ใน Console
Console ใช้ทดลองไอเดียเร็ว ๆ แบบไม่ต้องเก็บไว้ ส่วน Source ใช้เขียนสคริปต์ที่อยากบันทึกและกลับมารันซ้ำได้ ตั้งแต่ตอนถัดไปเราจะเขียนโค้ดใน Source เป็นหลัก
เช็คให้ชัวร์ว่าติดตั้งสำเร็จ
เปิด RStudio แล้วพิมพ์คำสั่ง sessionInfo() ใน Console แล้วกด Enter ถ้าเห็นข้อมูลเวอร์ชัน R และรายละเอียดระบบขึ้นมา แปลว่าติดตั้งสำเร็จเรียบร้อย พร้อมไปต่อในตอนถัดไปแล้ว
สรุปท้ายตอน
- R คือตัวประมวลผลภาษา ส่วน RStudio คือ IDE ที่ทำให้ใช้ R สะดวกขึ้น ต้องติดตั้ง R ก่อนเสมอ
- เลือกได้สองทาง: ติดตั้งลงเครื่องผ่าน cran.r-project.org และ posit.co/downloads หรือใช้ posit.cloud ผ่านเบราว์เซอร์โดยไม่ต้องติดตั้งอะไรเลย
- RStudio แบ่งเป็น 4 ส่วนหลัก: Source, Console, Environment/History, และ Files/Plots/Packages/Help
- เช็คว่าติดตั้งสำเร็จด้วยคำสั่ง
sessionInfo()ใน Console - ตอนหน้า: เริ่มรู้จักหน้าตา RStudio ให้คุ้นเคยขึ้น เขียนโค้ด R บรรทัดแรกและหัดใช้ Comment
ลงมือติดตั้งจริง
0/5 ทำแล้วเลือกทางที่เหมาะกับเรา แล้วไล่เช็คทีละข้อจนครบ ถ้าเลือกใช้ Posit Cloud ให้ข้ามข้อ 1-2 ไปเริ่มที่ข้อ 3 ได้เลย
แปลว่าเครื่องมือพร้อมแล้ว ตอนหน้าเราจะเริ่มเขียนโค้ด R บรรทัดแรกด้วยกัน
ทบทวนความเข้าใจ
0 / 4ตอบ 4 ข้อนี้เพื่อเช็กว่าเข้าใจตอนนี้ครบแล้วหรือยัง ตอบผิดได้ ไม่มีผลอะไร แค่ช่วยชี้ว่าควรกลับไปอ่านหัวข้อไหนอีกรอบ
1. ความสัมพันธ์ระหว่าง R กับ RStudio คือแบบไหน
2. ลำดับการติดตั้งที่ถูกต้องคือข้อใด
3. Panel ไหนใน RStudio ที่ใช้รันโค้ดทันทีบรรทัดต่อบรรทัด
4. ถ้าไม่อยากติดตั้งอะไรลงเครื่องเลย มีทางเลือกอะไรตามที่บทเรียนแนะนำ