Back to: Analytics Marvel – เจาะลึกขั้นที่เหนือกว่ากับ Data Analytics
ความแตกต่างระหว่าง
Analytics, Science, BI
และ Engineering
ถ้าคุณเคยลองเสิร์ชหางานสาย Data ดู จะเห็นว่ามีชื่อตำแหน่งเต็มไปหมดเลยครับ — Data Analyst, Data Scientist, BI Developer, Data Engineer บทนี้จะทำให้ ทุกอย่างชัดขึ้นครับ
01 ลองนึกภาพร้านอาหารสักร้านนึง
วิธีที่เข้าใจง่ายที่สุดคือเปรียบกับร้านอาหารครับ ร้านอาหารจะเปิดได้ต้องมีคนหลายบทบาท:
สร้างและดูแลครัว
ให้น้ำ ไฟ อุปกรณ์ครบพร้อมใช้งาน
ทำอาหารออกเสิร์ฟ
สร้างสิ่งใหม่จากวัตถุดิบที่มี
วิเคราะห์ยอดขาย
เมนูไหนขายดี ควรตัดอะไรออก เพิ่มอะไรเข้าไป
Dashboard ให้เจ้าของดู
แสดงยอดขาย Real-time ทุกวัน
สาย Data ก็เหมือนกันครับ แต่ละคนดูแลคนละส่วนของกระบวนการทั้งหมด
02 4 บทบาทหลักในโลก Data
ถ้าเปรียบกับร้านอาหาร Data Engineer คือคนที่สร้างครัวและวางระบบท่อน้ำครับ งานคือการสร้าง Infrastructure ที่ทำให้ข้อมูลไหลจากจุด A ไปจุด B ได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว
พูดง่ายๆ คือถ้าไม่มี Data Engineer ก็ไม่มีข้อมูลให้คนอื่นใช้ครับ แต่งานของเขาจะอยู่ behind the scenes เป็นหลัก
งานหลักคือการนำข้อมูลที่ Data Engineer เตรียมไว้มาวิเคราะห์เพื่อตอบคำถามทางธุรกิจ เช่น ทำไมยอดขายเดือนนี้ถึงตก? ลูกค้ากลุ่มไหนมีมูลค่าสูงสุด?
สิ่งที่ทำให้ Data Analyst โดดเด่นไม่ใช่แค่ความสามารถด้านเทคนิค แต่คือความสามารถในการแปลงตัวเลขให้กลายเป็น Story ที่คนอื่นนำไปตัดสินใจได้ครับ
BI ย่อมาจาก Business Intelligence ครับ ถ้า Data Analyst เน้นการวิเคราะห์เพื่อหา Insight BI Developer จะเน้นการสร้างระบบ Reporting และ Dashboard ที่ทีมอื่นสามารถเข้ามาดูข้อมูลได้เองแบบ Self-service
เช่น สร้าง Dashboard ให้ทีม Sales ดูยอดขาย Real-time ได้ทุกวัน โดยไม่ต้องรอ Data Analyst มาทำ Report ให้ทุกครั้ง
ตำแหน่งที่หลายคนใฝ่ฝันครับ แต่ก็เป็นตำแหน่งที่ต้องใช้พื้นฐานหนักที่สุดด้วย งานหลักคือการสร้าง Machine Learning Model เช่น ระบบแนะนำสินค้า หรือทำนายลูกค้าที่จะเลิกใช้บริการ
ต้องใช้คณิตศาสตร์และสถิติในระดับที่ลึกกว่า Data Analyst มากครับ
03 เปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดๆ
| ตำแหน่ง | โฟกัสหลัก | คำถามที่ตอบ | ความยากเทคนิค |
|---|---|---|---|
| Data Engineer | สร้างระบบข้อมูล | ข้อมูลไหลถูกไหม? | ★★★★★ |
| Data Analyst | หา Insight | เกิดอะไรขึ้น? ทำไม? | ★★★ |
| BI Developer | สร้าง Dashboard | ดูข้อมูลได้ง่ายไหม? | ★★★ |
| Data Scientist | สร้าง Model | จะเกิดอะไรขึ้น? | ★★★★★ |
04 แล้วควรเริ่มจากตรงไหน?
คำแนะนำของผมคือเริ่มจาก Data Analyst ก่อนเสมอครับ ไม่ว่าคุณจะอยากไปสายไหนในอนาคต
- Data Engineer สร้างระบบและท่อส่งข้อมูล — รากฐานของทุกอย่าง
- Data Analyst หา Insight จากข้อมูลเพื่อตอบคำถามธุรกิจ
- BI Developer สร้าง Dashboard ให้ทีมอื่นดูข้อมูลได้เอง
- Data Scientist สร้าง Model ทำนายอนาคตและสร้างระบบอัตโนมัติ
- จุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดสำหรับทุกคนคือ Data Analyst ครับ