0
DE vs DA vs DS ต่างกันยังไง — FODE Ch.1
0%
Foundation of Data Engineer
Chapter 1 · Lesson 2 of 5

DE vs DA vs DS
ต่างกันยังไง?

ถ้าเริ่มสนใจสาย Data สิ่งหนึ่งที่แทบทุกคนจะงงเหมือนกันคือ “สามตำแหน่งนี้ มันต่างกันยังไง?” ก็ทำงานกับข้อมูลเหมือนกันหมด — ใช่ครับ แต่ทำ คนละช่วง คนละบทบาท เดี๋ยวเราค่อยๆ แกะทีละตำแหน่งกันเลยครับ

01 แต่ละตำแหน่ง โฟกัสที่อะไร

ลองนึกภาพบริษัทที่มีข้อมูลขาย ข้อมูลลูกค้า ข้อมูลการใช้งานแอปจำนวนมาก — ใครทำอะไรกับข้อมูลพวกนี้บ้าง?

🏗
Data Engineer
// คนทำให้ข้อมูล “พร้อมใช้”

ดูแล “เส้นทาง” ของข้อมูลทั้งหมด — ตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ ไม่สนว่าข้อมูลบอกอะไร แต่สนว่า คนอื่นเอาไปใช้ได้ไหม

ดึงข้อมูลจากระบบต่างๆ (Extract)
แปลงข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบที่ใช้งานได้ (Transform)
เก็บข้อมูลไว้ในที่ที่เหมาะสม (Load)
ทำให้ข้อมูลมาแบบตรงเวลา ครบ และไม่พัง
“ข้อมูลนี้ จะทำให้คนอื่นเอาไปใช้ได้ไหม?”
📊
Data Analyst
// คนใช้ข้อมูลเพื่อตอบคำถาม

เอาข้อมูลที่มีอยู่แล้ว มาหาคำตอบ — แปลงตัวเลขให้เป็นภาษาที่ธุรกิจเข้าใจได้ แต่ทั้งหมดนี้ทำไม่ได้เลยถ้าข้อมูลด้านหลังยังไม่พร้อม

ยอดขายเดือนนี้เพิ่มหรือลด เพราะอะไร?
ลูกค้ากลุ่มไหนเสี่ยงจะเลิกใช้บริการ?
ฟีเจอร์ไหนคนใช้มากที่สุด?
สรุป Trend และ Insight ให้ทีม
“ตัวเลขที่มี มันบอกอะไรกับเราได้บ้าง?”
🤖
Data Scientist
// คนสร้างโมเดลจากข้อมูล

ไปอีกขั้น — นอกจากดูอดีต ยังพยายามตอบคำถามเกี่ยวกับอนาคต ถ้าข้อมูลไม่ดี model ก็ไม่มีทางดีตามไปด้วย

ทำนายพฤติกรรมลูกค้าในอนาคต (Prediction)
สร้างระบบแนะนำสินค้า (Recommendation)
ทดลอง hypothesis ต่างๆ
สร้าง ML Model เพื่อ support business
“จะเกิดอะไรขึ้นต่อไป และเราควรทำอะไร?”

02 เปรียบให้เห็นภาพในหัวเดียวกัน

// Analogy — ถ้าข้อมูลคือถนน
🏗 DE ทำถนน วางท่อ สร้างระบบขนส่งข้อมูลทั้งหมด — ถ้าไม่มีถนน ก็ไม่มีอะไรเกิดขึ้นได้เลย
🚗 DA ขับรถบนถนน ดูวิว ดูสัญญาณ แล้วเล่าให้คนอื่นฟังว่า “เส้นทางนี้เป็นยังไง คุ้มไหม มีปัญหาอะไรบ้าง”
🧭 DS เอาข้อมูลจากถนน มาสร้างระบบ GPS อัจฉริยะ — บอกว่าควรเลี้ยวไหน ทางไหนเร็วสุด จะติดไหมถ้าเดินทางพรุ่งนี้
ทุกคนสำคัญหมด — แต่ทำคนละหน้าที่เลย และทุกตำแหน่งต่างพึ่งพา DE อยู่ข้างหลัง ถ้าถนนพัง ทุกคนก็ไปต่อไม่ได้

03 เปรียบแบบ side-by-side

หัวข้อ 🏗 DE 📊 DA 🤖 DS
โฟกัสหลัก ระบบ & Pipeline Insight & Report Model & Prediction
ถามว่า “ข้อมูลพร้อมไหม?” “ข้อมูลบอกอะไร?” “อนาคตจะเป็นยังไง?”
เครื่องมือหลัก SQL, Python, Spark, Airflow SQL, Excel, Tableau, Looker Python, Scikit-learn, TensorFlow
Output Pipeline ที่ทำงานได้ Dashboard & Report ML Model & Prediction
Skill หลัก Engineering, System design Analysis, Visualization, Storytelling Statistics, ML, Experimentation
พึ่งใคร Source systems (Dev) พึ่ง DE ให้ข้อมูลสะอาด พึ่ง DE ให้ข้อมูลครบ

04 ในชีวิตจริง ใครทำอะไรบ้าง

ในทางทฤษฎี 3 ตำแหน่งแยกกันชัดเจน แต่ในโลกจริงมันซับซ้อนกว่านั้นนิดหน่อยครับ

🏢 บริษัทใหญ่
3 ตำแหน่งแยกชัดเจน
มีทีม Data แยกต่างหาก
DE โฟกัสได้เต็มที่
มี Data Architect แยกอีก
🚀 Startup / บริษัทเล็ก
คนเดียวทำหลายบทบาท
DE อาจต้องเขียน SQL วิเคราะห์บ้าง
DA อาจต้องจัดการข้อมูลเอง
DS อาจต้องเขียน pipeline บ้าง
อย่าเพิ่งยึดติดกับชื่อตำแหน่งมากเกินไปครับ — ให้ดูว่า ตัวเราชอบแก้ปัญหาประเภทไหนมากกว่ากัน แล้วค่อยหาทางไปในทิศทางนั้น

05 แล้วเราเหมาะกับสายไหน?

🤔 เช็กตัวเองง่ายๆ
เลือกประโยคที่ตรงกับตัวเองมากที่สุด (เลือกได้ 1 ข้อ)
ฉันชอบสร้างระบบ แก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง ทำของให้คนอื่นใช้ต่อได้ง่าย — ฉันรู้สึก satisfied เวลาที่ระบบทำงานได้โดยไม่ต้องให้ใครมาแตะ
ฉันชอบดูตัวเลข หา pattern เล่าเรื่องจากข้อมูล — ฉันรู้สึก excited เวลาเห็น insight ที่ทำให้คนอื่น “อ๋อ!” ในที่ประชุม
ฉันชอบคณิตศาสตร์ การทดลอง สร้าง model — ฉันสนุกกับการ hypothesize แล้ว test ว่าสิ่งที่คิดมันถูกต้องไหม
→ แนว Data Engineer
คุณชอบสร้างของที่ทำให้คนอื่นทำงานได้ — มี satisfaction จากระบบที่เสถียร ไม่ใช่จากการอยู่หน้า Dashboard นั่นคือ mindset ที่ถูกต้องมากสำหรับ DE ครับ คอร์สนี้เหมาะกับคุณมากเลย 🎯
→ แนว Data Analyst
คุณชอบแปลงข้อมูลเป็นเรื่องราว — นั่นคือ core ของ DA เลยครับ เรียนคอร์สนี้ต่อได้เลย เพราะการเข้าใจ DE จะทำให้คุณ communicate กับทีมได้ดีขึ้นมาก และ self-serve ข้อมูลได้เองในอนาคต 💡
→ แนว Data Scientist
คุณชอบทดลองและสร้าง model — การเข้าใจ DE จะทำให้คุณรู้ว่าข้อมูลที่ดีมาจากไหน ซึ่งเป็นสิ่งที่ DS หลายคน miss ไปและทำให้ model ออกมาไม่ดีครับ 🔬
ไม่มีสายไหนดีกว่าสายไหนเลยครับ — มีแต่สายที่เหมาะกับเรามากกว่า และไม่ว่าเราจะเลือกสายไหน การเข้าใจทั้ง 3 บทบาทจะทำให้เราทำงานร่วมกับทีม Data ได้ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดครับ
Key Takeaway · บทที่ 2
DE ทำให้ข้อมูลพร้อม · DA ใช้ข้อมูลตอบคำถาม · DS คาดการณ์อนาคตจากข้อมูล

คอร์สนี้จะโฟกัสที่มุมมองของ Data Engineer เป็นหลัก แต่ความเข้าใจตำแหน่งอื่นจะช่วยให้เราออกแบบระบบได้ตรงจุด และทำงานร่วมกับคนอื่นได้ดีขึ้นครับ

บทถัดไปเราจะมาดูกันว่า ทำไมบริษัทถึงขาด Data Engineer ไม่ได้ — และปัญหาจริงๆ ที่เกิดขึ้นเมื่อไม่มีคนดูแลเส้นทางของข้อมูลอย่างจริงจัง

บทถัดไป: ทำไมทุกบริษัทต้องการ DE →