ประเมินตัวเอง: อยู่จุดไหน อยากไปจุดไหน

ตอนที่ผมเริ่มดูแลตัวเองจริงจัง ผมเคยทำพลาดอย่างหนึ่งคือไปตั้งเป้าตามเพื่อนที่เล่นเวทมาห้าปีแล้ว ผลคือหงุดหงิดตัวเองทุกสัปดาห์เพราะเทียบกับคนที่จุดเริ่มต้นไม่เหมือนกันเลย พอผมเลิกเทียบกับคนอื่น แล้วหันมาดูแค่ “ตัวเองเมื่อเดือนที่แล้ว” กับ “ตัวเองตอนนี้” ทุกอย่างถึงเริ่มเดินหน้าได้จริง ตอนนี้เลยอยากชวนพวกเรามาเริ่มต้นแบบเดียวกันครับ

ทำไมต้องประเมินตัวเองก่อน

คอร์สนี้จะพาพวกเราไปรู้จักการเล่นเวท การวิ่ง โภชนาการ และการนอน แต่แผนที่ดีที่สุดสำหรับแต่ละคนไม่เหมือนกันเลย คนที่ไม่เคยออกกำลังกายมาก่อนกับคนที่เล่นเวทมาสองปีแล้วแต่ไม่เคยวิ่ง ต้องเริ่มต้นคนละจุด และมีเป้าหมายที่ต่างกันได้อย่างสมเหตุสมผล การประเมินตัวเองก่อนจึงไม่ใช่ขั้นตอนที่ข้ามได้ เพราะมันคือฐานที่ทุกแผนในบทถัดๆ ไปจะถูกสร้างขึ้นมาจากตรงนี้

ประเมินสี่เสาหลัก ทีละเรื่อง

ลองถามตัวเองตรงๆ ในแต่ละเรื่องต่อไปนี้ ไม่ต้องตอบให้ดูดี ตอบตามความจริงที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะข้อมูลที่ไม่ตรงกับความจริงจะทำให้แผนที่ตามมาผิดเพี้ยนไปด้วย

1. กล้ามเนื้อ (เวท)

พวกเราเคยเล่นเวทมาก่อนไหม ถ้าเคย เล่นมานานแค่ไหนและสม่ำเสมอแค่ไหน ถ้าไม่เคยเลย นั่นก็ไม่ใช่จุดอ่อน แค่เป็นจุดเริ่มต้นที่ต่างจากคนอื่น สิ่งที่อยากให้สังเกตคือ ตอนนี้พวกเรารู้สึกแข็งแรงพอสำหรับกิจวัตรประจำวันไหม เช่น ยกของหนักขึ้นบันได หรือยืนนานๆ แล้วไม่ปวดหลัง

2. หัวใจและความอึด (วิ่ง)

ลองเดินขึ้นบันไดสักสามสี่ชั้น แล้วสังเกตว่าเหนื่อยแค่ไหน หอบนานไหมกว่าจะหายใจปกติ นี่ไม่ใช่การทดสอบที่แม่นยำทางวิทยาศาสตร์ แต่เป็นจุดเริ่มต้นง่ายๆ ให้พวกเรารู้ว่าระบบหัวใจตอนนี้อยู่ในระดับไหน

3. โภชนาการ

ลองนึกถึงมื้ออาหารสามวันที่ผ่านมา พวกเรากินอะไรเป็นหลัก มีผักผลไม้บ้างไหม กินเป็นเวลาหรือกินไม่แน่นอน ไม่ต้องตัดสินตัวเองว่าดีหรือแย่ แค่บันทึกความจริงไว้เป็นจุดตั้งต้น

4. การนอน

เฉลี่ยแล้วพวกเรานอนคืนละกี่ชั่วโมง ตื่นมาแล้วรู้สึกสดชื่นหรือยังง่วงอยู่ นอนเวลาเดิมทุกคืนหรือไม่แน่นอนตามงาน ข้อมูลตรงนี้จะสำคัญมากตอนที่พวกเราไปถึงบทที่ 6

อยากไปจุดไหน — โดยไม่ยืมเป้าหมายของคนอื่น

หลังจากรู้ว่าตอนนี้อยู่จุดไหนแล้ว คำถามถัดไปคืออยากไปจุดไหน แต่ก่อนตอบ อยากชวนพวกเราเช็คตัวเองก่อนว่าเป้าหมายที่กำลังจะตั้ง เป็นของพวกเราจริงๆ หรือเป็นเป้าหมายที่หยิบยืมมาจากคนอื่นโดยไม่รู้ตัว

เป้าหมายที่ยืมมามักจะฟังดูเหมือนเป้าหมายของคนอื่นที่พวกเราเห็นแล้วรู้สึกอยากได้ตาม เช่น “อยากมีหุ่นแบบคนนั้น” หรือ “อยากวิ่งได้ระยะทางเท่าคนนี้” ในขณะที่เป้าหมายที่เป็นของพวกเราเองจริงๆ มักเชื่อมกับชีวิตประจำวันของพวกเราตรงๆ เช่น “อยากเดินขึ้นบันไดโดยไม่หอบ” หรือ “อยากมีแรงเล่นกับลูกตอนเย็นโดยไม่รู้สึกหมดแรงจากงาน”

ตัวอย่างการประเมิน (เพื่อเป็นแนวทาง ไม่ใช่มาตรฐาน)

ผมเอาตัวอย่างการประเมินของผมเองมาให้ดูเป็นแนวทางว่าเขียนแบบไหน แต่ย้ำอีกครั้งว่าตัวเลขและเป้าหมายของผมไม่ใช่สิ่งที่พวกเราต้องมีเหมือนกัน สิ่งที่ควรเหมือนกันคือ “รูปแบบการถามตัวเอง” เท่านั้น