คำศัพท์พื้นฐานที่เจอทุกวันในงาน Data

ตอนที่แล้วผมบอกว่าภาษาอังกฤษสาย Data มันแคบกว่าภาษาอังกฤษทั่วไปเยอะ — ตอนนี้แหละครับที่จะพิสูจน์คำพูดนั้น เราจะรวบคำศัพท์ตัวจริงที่เจอแทบทุกวัน แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ ให้จำง่ายขึ้น

ก่อนจะวิเคราะห์อะไรได้ ข้อมูลต้องถูกจัดเก็บเป็นโครงสร้างก่อน และโครงสร้างพื้นฐานที่สุดที่ทุกคนสาย Data เจอคือ “ตาราง” ลองฟังคำศัพท์ 4 คำนี้ดูครับ — คำง่ายๆ ที่เราอาจจะคุ้นหน้าอยู่แล้ว แค่ยังไม่คุ้นเสียง

ทีนี้จะมีคำแฝดที่ทำเอาหลายคนงงว่าใช้ต่างกันยังไง ผมสรุปเป็นตารางสั้นๆ ให้เทียบเลยครับ จะได้ไม่ต้องเดา

สรุปสั้นๆ: row/column คือมองข้อมูลแบบตาราง ส่วน record/field คือมองข้อมูลแบบฐานข้อมูล — ความหมายซ้อนทับกันเกือบหมด แค่คนละบริบทเท่านั้นเอง ไม่ต้องเครียดว่าจะใช้ผิด เพราะคนฟังก็เข้าใจทั้งคู่อยู่ดี

กลุ่มนี้คือคำกริยาที่บอกว่าเรา “ทำอะไร” กับข้อมูล เป็นกลุ่มคำที่จะได้ยินในที่ประชุมบ่อยที่สุดกลุ่มหนึ่ง

สมมติเพื่อนร่วมทีมส่งข้อความมาขอให้เราช่วยทำรายงานด่วน ข้อความแบบนี้แหละครับที่จะเจอจริงแทบทุกสัปดาห์ ลองอ่านดูก่อน แล้วผมจะแกะให้ทีละคำ

แปลตรงตัวคือ: “ช่วยกรองชุดข้อมูลเฉพาะเดือนที่แล้ว เอาไป join กับตารางลูกค้า แล้วรวมยอดรายได้ทั้งหมดแยกตามภูมิภาค อยากให้เรียงจากมากไปน้อย” — สังเกตไหมครับว่าประโยคเดียวใช้คำศัพท์จากกลุ่มที่ 2 ไปแล้วถึง 4 คำ (filter, join, aggregate, sorted) นี่คือเหตุผลที่ผมให้เรียนกลุ่มนี้เป็นก้อนแรกๆ — เพราะมันคุ้มค่าที่สุดต่อ 1 คำที่จำได้

ก่อนวิเคราะห์อะไร มักมีขั้นตอน “เช็คข้อมูลก่อน” เสมอ กลุ่มคำนี้คือคำที่ใช้อธิบายว่าข้อมูล “สะอาด” แค่ไหน