
คำที่ได้ยินทุกที่ แต่ไม่มีใครอธิบายให้เข้าใจได้จริงๆ “Big Data” เป็นคำที่ผมได้ยินในห้องประชุมบ่อยมากครับ บางทีก็พูดกันแบบมั่นใจมาก บางทีก็พยักหน้าตามกันโดยที่ไม่แน่ใจว่าตัวเองเข้าใจจริงหรือเปล่า ถ้าคุณเป็นคนนึงที่เคยนั่งฟังแล้วคิดว่า “ฉันน่าจะรู้เรื่องนี้แล้วแต่ยังงงอยู่” ไม่ต้องรู้สึกแย่ครับ เพราะส่วนใหญ่คนที่พูดเรื่อง Big Data ก็อธิบายได้ไม่ครบเหมือนกัน Big Data ไม่ใช่แค่ “data เยอะๆ” ครับ มันมีความหมายที่เฉพาะเจาะจงกว่านั้น และถ้าเข้าใจมันจริงๆ จะเห็นว่ามันเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันและธุรกิจในแบบที่ไม่เคยนึกถึงมาก่อน Big Data ไม่ใช่แค่ “data เยอะ” — มันต่างกันอย่างไร? นิยามที่ใช้กันมากที่สุดในวงการคือ 3V ครับ ซึ่งย่อมาจาก Volume, Velocity และ Variety บางคนเพิ่ม V ที่ 4 และ 5 เข้าไปด้วย คือ Veracity ความน่าเชื่อถือของข้อมูล และ Value ว่าข้อมูลที่มีสร้างประโยชน์จริงได้ไหม แต่ 3V หลักก็เพียงพอให้เข้าใจภาพรวมแล้วครับ Big…

เกริ่นนำ – ทุกคนถามว่า AI จะเข้ามาแทนที่ในงานต่างๆไหม แต่ไม่มีใครถามว่า แล้วมันสร้างงานอะไรใหม่ๆบ้าง ? ผมเข้าใจว่าทำไมคำถามแบบนี้ถึงน่ากลัวครับ แต่มันเป็นคำถามที่ผิดประมานครึ่งนึงเลยแหละ ประวัติศาสตร์ไม่เคยมีครั้งไหนที่เทคโนโลยีใหม่เข้ามาแล้วทำให้งานในโลกหายไปหมด มันเปลี่ยนรูปแบบบ้าง ย้ายคนบ้าง และแน่นอนว่าก็สร้างสิ่งใหม่ๆขึ้นมาแทนเสมอ เครื่องพิมพ์ดีดฆ่าอาชีพนักคัดลอก แต่สร้างเลขาและ typesetter อินเทอร์เน็ตฆ่าร้านเช่าวิดีโอ แต่ก็สร้าง YouTuber และ UX Designer AI ก็กำลังทำแบบเดียวกันครับ และถ้าดูให้ดี งานบางอย่างที่มันสร้างขึ้นน่าสนใจกว่างานที่มันกำลังค่อยๆแทนที่มากๆ หัวข้อที่ 1 – Prompt Engineer — อาชีพที่ฟังดูแปลก แต่ตลาดต้องการจริงๆ สองปีที่แล้วถ้าบอกว่ามีคนได้เงินเดือนหกหลักจากการ “คุยกับ AI ให้เป็น” คงมีคนหัวเราะอย่างแน่นอนครับ แต่ประเด็นคือ “ตอนนี้ไม่ตลกแล้ว” Prompt Engineer คือคนที่รู้ว่าจะสั่ง AI ยังไงให้ได้ผลลัพธ์ที่ใช้งานได้จริงในบริบทของธุรกิจ ฟังดูง่าย แต่ทำจริงๆยากกว่าที่คิดมากครับ เพราะมันไม่ใช่แค่พิมพ์คำถามสวยๆ มันคือการเข้าใจว่า model มีข้อจำกัดอะไร มันตอบสนองต่อ context…

เกริ่นนำ – เคยรู้สึกแบบนี้ไหม? เมื่อวานคุยกับเพื่อนเรื่องจะไปเที่ยวญี่ปุ่น ยังไม่ได้เปิด Google เลย แต่พอเปิด Facebook ปุ๊บ โฆษณาตั๋วเครื่องบินโผล่มาเฉยเลย หรือไม่ก็… เพิ่งค้นหาเรื่องปวดหลังใน Google ไม่กี่นาที แล้วโฆษณาเบาะนวดก็ตามมาทุกแอปที่เปิด หลายคนหัวเราะแล้วบอกว่า “โทรศัพท์มันแอบฟังเราอยู่แน่ๆ” แต่ความจริงที่น่ากลัวกว่านั้นคือ มันไม่ต้องฟังเลยด้วยซ้ำครับ เพราะมันรู้จักเราดีพอแล้ว จากข้อมูลที่เราทิ้งเอาไว้ทุกวัน บทความนี้ผมจะพาไปดูด้านมืดของ data กันครับ ว่าข้อมูลส่วนตัวของเราถูกเก็บ ถูกวิเคราะห์ และถูกใช้ยังไงบ้าง และที่สำคัญกว่านั้นคือ เราจะปกป้องตัวเองจากเรื่องเหล่านี้ได้ยังไง ขอบอกก่อนเลยว่าบทความนี้ไม่ได้มีเป้าหมายให้ทุกคนตื่นตระหนกนะครับ แต่อยากให้ “รู้ทัน” มากขึ้น เพราะ “ความรู้” คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด หัวข้อที่ 1 – เราทิ้ง “ร่องรอยดิจิทัล” ไว้มากแค่ไหนโดยที่เราไม่รู้ตัว? ลองนึกดูนะครับ ในหนึ่งวันที่ผ่านมา คุณทำอะไรบ้างบนโลกดิจิทัล ? ทุก action เหล่านั้น ได้ทิ้งร่องรอยไว้หมดเลยครับ สิ่งเหล่านี้มีชื่อเรียกที่คุ้นหูกันอยู่แล้วว่า Digital Footprint หรือรอยเท้าดิจิทัล…