
เกริ่นนำ – เคยรู้สึกแบบนี้ไหม? เมื่อวานคุยกับเพื่อนเรื่องจะไปเที่ยวญี่ปุ่น ยังไม่ได้เปิด Google เลย แต่พอเปิด Facebook ปุ๊บ โฆษณาตั๋วเครื่องบินโผล่มาเฉยเลย หรือไม่ก็… เพิ่งค้นหาเรื่องปวดหลังใน Google ไม่กี่นาที แล้วโฆษณาเบาะนวดก็ตามมาทุกแอปที่เปิด หลายคนหัวเราะแล้วบอกว่า “โทรศัพท์มันแอบฟังเราอยู่แน่ๆ” แต่ความจริงที่น่ากลัวกว่านั้นคือ มันไม่ต้องฟังเลยด้วยซ้ำครับ เพราะมันรู้จักเราดีพอแล้ว จากข้อมูลที่เราทิ้งเอาไว้ทุกวัน บทความนี้ผมจะพาไปดูด้านมืดของ data กันครับ ว่าข้อมูลส่วนตัวของเราถูกเก็บ ถูกวิเคราะห์ และถูกใช้ยังไงบ้าง และที่สำคัญกว่านั้นคือ เราจะปกป้องตัวเองจากเรื่องเหล่านี้ได้ยังไง ขอบอกก่อนเลยว่าบทความนี้ไม่ได้มีเป้าหมายให้ทุกคนตื่นตระหนกนะครับ แต่อยากให้ “รู้ทัน” มากขึ้น เพราะ “ความรู้” คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด หัวข้อที่ 1 – เราทิ้ง “ร่องรอยดิจิทัล” ไว้มากแค่ไหนโดยที่เราไม่รู้ตัว? ลองนึกดูนะครับ ในหนึ่งวันที่ผ่านมา คุณทำอะไรบ้างบนโลกดิจิทัล ? ทุก action เหล่านั้น ได้ทิ้งร่องรอยไว้หมดเลยครับ สิ่งเหล่านี้มีชื่อเรียกที่คุ้นหูกันอยู่แล้วว่า Digital Footprint หรือรอยเท้าดิจิทัล…

เกริ่นนำ — ทำไม SME ถึงยังกลัว Data อยู่? ผมคุยกับเจ้าของธุรกิจ SME มาหลายเจ้ามากเลยครับครับ ไม่ว่าจะน้อยหรือใหญ่ และมีประโยคนึงที่ได้ยินบ่อยมากๆคือ “คิดว่า Data คือเรื่องของบริษัทใหญ่ๆ ไม่ใช่เรื่องของพวกเรานะ” ผมเข้าใจว่าทำไมถึงคิดแบบนั้นครับ เพราะพอนึกถึง data analytics ส่วนใหญ่จะนึกถึงภาพ data center ขนาดใหญ่ของ Amazon หรือทีม data scientist ของ Google ที่มีเป็นร้อยๆคน แต่ความจริงคือ ยุคนี้ SME ที่ไม่ใช้ data เลย กำลังแข่งกับคู่แข่งที่ใช้ข้อมูลตัดสินใจในทุกๆอย่างครับ ตั้งแต่ว่าจะลงโฆษณาที่ไหน ราคาเท่าไหร่ สินค้าตัวไหนที่ควรดัน และลูกค้ากลุ่มไหนที่น่าลงทุน มันไม่ใช่เรื่องของขนาดธุรกิจอีกต่อไปแล้วครับ มันเป็นเรื่องของ วิธีคิด และ นิสัยการตัดสินใจ บทความนี้ผมจะพาไปดูว่า SME จริงๆ เอา data มาใช้ได้ยังไงบ้าง โดยที่ไม่ต้องมีทีม data…

เมื่อ AI เริ่มเขียน SQL ได้ สร้าง Dashboard ได้ และวิเคราะห์ข้อมูลได้เอง — บทบาทของเราในฐานะคนทำงาน Data จะเปลี่ยนไปอย่างไร? ก่อนอื่นเลย ผมอยากให้คุณลองนึกภาพนี้ดู… ปี 2020 มีคนพูดว่า “ถ้าไม่รู้ Python จะไม่ได้ทำงานด้าน Data” แต่วันนี้มี AI ที่เขียน Python ให้เราได้เป็นร้อยบรรทัดในไม่กี่วินาที แล้วแบบนี้ คนทำงาน Data อย่างเราจะโดนแทนที่ไหม? คำตอบสั้นๆ คือ “ไม่” — แต่ถ้าเราไม่ปรับตัว คำตอบนั้นอาจเปลี่ยนกลับคืนไปได้นะครับ จุดเริ่มต้น – ทำไมถึงต้องพูดเรื่องนี้ตอนนี้ ? ช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา วงการ Data เปลี่ยนเร็วมากจนน่าตกใจ ถ้าคุณยังจำได้ ตอนที่ ChatGPT เปิดตัวครั้งแรก หลายคนใน LinkedIn โพสต์ว่า “Data…