
เกริ่นนำ – เคยรู้สึกแบบนี้ไหม? เมื่อวานคุยกับเพื่อนเรื่องจะไปเที่ยวญี่ปุ่น ยังไม่ได้เปิด Google เลย แต่พอเปิด Facebook ปุ๊บ โฆษณาตั๋วเครื่องบินโผล่มาเฉยเลย หรือไม่ก็… เพิ่งค้นหาเรื่องปวดหลังใน Google ไม่กี่นาที แล้วโฆษณาเบาะนวดก็ตามมาทุกแอปที่เปิด หลายคนหัวเราะแล้วบอกว่า “โทรศัพท์มันแอบฟังเราอยู่แน่ๆ” แต่ความจริงที่น่ากลัวกว่านั้นคือ มันไม่ต้องฟังเลยด้วยซ้ำครับ เพราะมันรู้จักเราดีพอแล้ว จากข้อมูลที่เราทิ้งเอาไว้ทุกวัน บทความนี้ผมจะพาไปดูด้านมืดของ data กันครับ ว่าข้อมูลส่วนตัวของเราถูกเก็บ ถูกวิเคราะห์ และถูกใช้ยังไงบ้าง และที่สำคัญกว่านั้นคือ เราจะปกป้องตัวเองจากเรื่องเหล่านี้ได้ยังไง ขอบอกก่อนเลยว่าบทความนี้ไม่ได้มีเป้าหมายให้ทุกคนตื่นตระหนกนะครับ แต่อยากให้ “รู้ทัน” มากขึ้น เพราะ “ความรู้” คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด หัวข้อที่ 1 – เราทิ้ง “ร่องรอยดิจิทัล” ไว้มากแค่ไหนโดยที่เราไม่รู้ตัว? ลองนึกดูนะครับ ในหนึ่งวันที่ผ่านมา คุณทำอะไรบ้างบนโลกดิจิทัล ? ทุก action เหล่านั้น ได้ทิ้งร่องรอยไว้หมดเลยครับ สิ่งเหล่านี้มีชื่อเรียกที่คุ้นหูกันอยู่แล้วว่า Digital Footprint หรือรอยเท้าดิจิทัล…

เกริ่นนำ — ทำไม SME ถึงยังกลัว Data อยู่? ผมคุยกับเจ้าของธุรกิจ SME มาหลายเจ้ามากเลยครับครับ ไม่ว่าจะน้อยหรือใหญ่ และมีประโยคนึงที่ได้ยินบ่อยมากๆคือ “คิดว่า Data คือเรื่องของบริษัทใหญ่ๆ ไม่ใช่เรื่องของพวกเรานะ” ผมเข้าใจว่าทำไมถึงคิดแบบนั้นครับ เพราะพอนึกถึง data analytics ส่วนใหญ่จะนึกถึงภาพ data center ขนาดใหญ่ของ Amazon หรือทีม data scientist ของ Google ที่มีเป็นร้อยๆคน แต่ความจริงคือ ยุคนี้ SME ที่ไม่ใช้ data เลย กำลังแข่งกับคู่แข่งที่ใช้ข้อมูลตัดสินใจในทุกๆอย่างครับ ตั้งแต่ว่าจะลงโฆษณาที่ไหน ราคาเท่าไหร่ สินค้าตัวไหนที่ควรดัน และลูกค้ากลุ่มไหนที่น่าลงทุน มันไม่ใช่เรื่องของขนาดธุรกิจอีกต่อไปแล้วครับ มันเป็นเรื่องของ วิธีคิด และ นิสัยการตัดสินใจ บทความนี้ผมจะพาไปดูว่า SME จริงๆ เอา data มาใช้ได้ยังไงบ้าง โดยที่ไม่ต้องมีทีม data…

ลองนึกดูนะครับว่า วันนี้ตั้งแต่ตื่นนอน คุณทำอะไรบ้าง? เปิดมือถือดูข่าว → กด Like รูปในอินสตาแกรม → สั่ง Grab ไปทำงาน → กินข้าวเที่ยงแล้วรีวิวร้านใน Google Maps → เย็นเปิด Netflix ดูซีรีส์ก่อนนอน ทุก action เหล่านั้น คือ data ทั้งนั้นครับ และทุกวันนี้มีระบบอยู่เบื้องหลังที่คอยเก็บ วิเคราะห์ และเอาข้อมูลพวกนี้ไปใช้ประโยชน์ — บางครั้งเพื่อประโยชน์ของบริษัท บางครั้งเพื่อประโยชน์ของตัวเราเอง แต่คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ: ถ้าเราเข้าใจ data analytics จริงๆ เราจะเอามันมาใช้กับชีวิตตัวเองได้ยังไง? บทความนี้ผมจะพาทุกคนไปดูกันครับ ตั้งแต่รากฐานง่ายๆ ไปจนถึงภาพใหญ่ของโลกที่ data กำลังเปลี่ยนแปลงอยู่ตอนนี้ Data Analytics คืออะไร? อธิบายให้เข้าใจใน 2 นาที หลายคนได้ยินคำว่า “data analytics” แล้วรู้สึกว่ามันต้องเป็นเรื่องของคนที่เขียนโค้ด หรือคนที่จบสถิติมาเท่านั้น จริงๆ…